Học tiếng Anh thế nào cho đúng? hay là câu hỏi học tiếng Anh để làm gì?

Học tiếng Anh thế nào cho đúng? hay là câu hỏi học tiếng Anh để làm gì?

Nhiều người học tiếng Anh và nhất là trẻ em và cha mẹ của nhiều em đang học tiếng Anh không trả lời được 2 câu hỏi này. Nhiều người đi học tiếng Anh theo phong trào nên không quan tâm, nhiều cha mẹ học sinh thì lại không hiểu rõ tiếng Anh được dùng trên thực tế như thế nào nên không xác định đúng cái cần học và nhất là phương pháp học. Cha mẹ thấy con người ta đi học thì cũng cho con mình đi học cho bằng bạn bằng bè, và vì không xác định đúng mục đích của việc học tiếng Anh nên giao phó hoàn toàn cho các trung tâm dạy tiếng Anh hay các thày/cô giáo. Họ chỉ thấy con mình vui vẻ đi học và về nhà có thể nói vài câu tiếng Anh nghe “oai, oai” là được. Kể cả nhiều người lớn đi học mặc dù biết là phải học tiếng Anh để phục vụ công việc nhưng cũng không biết là mình phải học như thế nào và học nội dung gì để phục vụ tốt nhất cho mục đích này. Vì thế hầu hết cái mà họ học được từ các trung tâm dạy đại trà là tiếng Anh giao tiếp, tức là nếu tốt thì sau khi học xong họ có khả năng giao tiếp tạm ổn với người nước ngoài trong các tình huống đời thường hoặc về những vẫn đề đơn giản. Nhưng khi phải dùng tiếng Anh trong công việc thì họ lại cảm thấy khó khăn vì vẫn thiếu hụt các kỹ năng rất quan trọng khác cần cho giao tiếp trong công việc. Đó là kỹ năng trình bày một vẫn đề chuyên môn và thuyết phục và phản biện vấn đề đó trước các đồng nghiệp có chuyên môn giỏi. Đó là kỹ năng viết các báo cáo từ ngắn gọn để tổng kết một dự án nào đó hoặc báo cáo dài về một nghiên cứu chuyên sâu với các phân tích dữ liệu phức tạp.

Có nhiều người thắc mắc tại sao thi IELTS lại phải làm 2 bài viết, một bài về phân tích dữ liệu và một bài tranh luận/bình luận về một vấn đề lạ hoắc nào đó. Tương tự như vậy là bài nói, trong đó có một phần bạn phải trình bày về một chủ đề bất kỳ mà không hề được chuẩn bị kỹ từ trước. Và có rất nhiều người lớn và nhất là trẻ em không thể vượt qua được bài thi kiểu này vì chẳng may (không may) phải viết về một chủ đề lạ hoắc như bom nguyên tử hay biến đổi khí hậu. Nếu bạn không có kiến thức cơ bản về những chủ đề như vậy thì có giỏi tiếng Anh như người bản xứ cũng sẽ đành chịu bó tay. Hoặc nếu có biết nội dung thì lại không biết viết sao cho mạch lạc về ý tưởng, chặt chẽ về cầu trúc và sắc bén trong các tranh luận hay phản biện của mình. Còn với bài viết phân tích dữ liệu thì lại không biết so sánh các chỉ số ra sao, không biết đọc các bảng biểu và biểu đồ thế nào và nhất là không biết dùng tiếng Anh để phân tích dữ liệu. Kỳ thi IETLS hoặc các bài thi tương tự thực ra người ta không chỉ kiểm tra khả năng tiếng Anh mà còn thông qua đó đánh giá độ rộng và sâu về kiến thức và đặc biệt là phương pháp học tập và nghiên cứu của người dự thi.

Và chính cái phương pháp học tập và nghiên cứu này là cái mà hầu hết người học Việt Nam còn thiếu. Thiếu là bởi vì hệ thống giáo dục của ta cho tới thời điểm này vẫn chủ yếu dạy kiến thức theo kiểu học thuộc lòng mà không hề chú trọng tới việc dạy phương pháp học. Trong khi đó, các nước tiên tiến học chỉ tập trung dạy phương pháp và giúp học sinh tự tìm ra phương pháp và kỹ năng học tập cho chính mình bởi vì họ nhận ra rằng có phương pháp là có công cụ để có thể học được bất kỳ kiến thức nào. Nhất là trong thời đại Internet và Google như hiện nay thì kiến thức luôn có thể tìm được ở đâu đó mà không cần phải học thuộc lòng tất cả mọi thứ như trước đây nữa. Điều quan trọng là phải có phương pháp để tìm ra, xử lý và tổng hợp các thông tin hay kiến thức này để phục vụ cho mục đích học tập hay công việc của mình.

Vì vậy, việc học tiếng Anh chỉ chú trọng tới giao tiếp sẽ không tuyệt đối hiệu quả. Tất nhiên, nếu bạn chỉ cần học để giao tiếp và đi dụ lịch thì thế là đủ. Nhưng học để sử dụng tiếng Anh làm nghiên cứu hay làm việc thì tuyệt đối không đủ. Cái mà học sinh cần được trang bị thêm là phương pháp tự học và tự nghiên cứu và kèm theo đó là kỹ năng viết tiếng Anh học thuật để có thể trình bày các ý tưởng và kết quả nghiên cứu. Học sinh cũng cần phải học kỹ năng trình bày bằng tiếng Anh để có thể thuyết trình, diễn giải và thuyết phục người nghe các ý tưởng công việc và khoa học của mình. Học sinh cũng cần phải biết và luyện các kỹ năng làm việc theo nhóm và trong dự án để biết sử dụng tiếng Anh trong cộng tác và phối hợp công việc.

Học phương pháp chính là luyện để hình thành các kỹ năng. Từ những kỹ năng đơn giản như đặt câu hỏi và diễn đạt ý cho gãy gọn cũng cần phải học và luyện cho thành thạo. Chúng ta đều biết câu hỏi chiếm gần hoặc hơn 50% lời nói của con người nhưng không phải ai cũng biết các đặt câu hỏi sao cho rõ ràng và chính xác để nhận được câu trả lời mình cần tìm. Hoặc kỹ năng trình bày bằng lời của người Việt nhìn chung là rất tệ nếu so sánh với người nước ngoài. Từ kinh nghiệm dịch cabin cho hằng trăm hội nghị quốc tế ở Việt Nam tôi nhận thấy đại đa số người Việt gặp nhiều khó khăn khi phải trình bày ý tưởng của mình bằng tiếng Việt, chưa nói tới bằng tiếng Anh. Dân làm phiên dịch rất sợ phải dịch cho các đại biểu người Việt nói cả 10 phút mà không hiểu được một ý nào vì câu từ gãy vụn và ý tứ thì lòng vòng, rối rắm và mơ hồ.

Nguyên nhân sâu xa là vì chúng ta không được luyện kỹ năng này từ khi còn nhỏ. Đi học ở trường chẳng mấy khi thày giáo cho phép mình nói, chứ chưa nói gì tới cơ hội để trình bày ý tưởng của mình. Học sinh chỉ ngồi nghe và chép bài. Kể cả người lớn đi làm rồi cũng không có nhiều cơ hội để phát biếu chính kiến, nhất là trong các công sở của người Việt và nhất là khi ta còn trẻ (già rồi thì lại hay nói nhảm, ví có bao giờ được luyện đâu nhưng giờ được nói thì nói đại và nói dại).

Vì thế, việc học nói tiếng Anh không chỉ là giao tiếp với người bản xứ mà là học các kỹ năng nói để trình bày ý tưởng chuyên môn, thuyết trình trước đám đông về một chuyên đề nào đó, học cách đặt câu hỏi về các chủ đề công việc và chuyên môn và cách trả lời chính các câu hỏi đó sao cho thuyết phục. Mỗi người đi học đều có mục đích sử dụng tiếng Anh và chuyên môn riêng của mình. Nếu chỉ học giao tiếp thì làm sao bạn có thể trình bày hay viết báo cáo về các chủ đề kỹ thuật như quản lý nước thải hay tiết kiệm năng lượng.

Để viết được bài thi IETLS về các chủ đề rộng lớn thì học sinh cần được khuyến khích và hình thành đam mê đọc rộng và nhiều các chủ đề khác nhau bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt. Nếu không đọc qua các chủ đề khó như năng lượng hạt nhân và những lợi ích và hậu quả của nó thì làm sao bạn có thể tranh luận về chủ đề này được. Hơn nữa học sinh cần được luyện các kỹ năng viết một bài có cấu trúc chặt chẽ, ý tưởng mạch lạc và xuyên suốt, lập luận khúc triết và sắc nét. Các kỹ năng này thường học sinh Việt Nam chưa hề được học trong hệ thống nhà trường.

Nói tóm lại, không có một cuốn sách dạy tiếng Anh hay trung tâm tiếng Anh nào có thể giúp bạn học để sử dụng tốt tiếng Anh trong các ngành chuyên môn hay nghiên cứu khoa học như ngành chứng khoán hay nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu chẳng hạn. Cái mà bạn cần học là một phương pháp học và tự học tiếng Anh để bạn có thể vận dụng học tiếng Anh cho bất kỳ lĩnh vực chuyên môn nào bạn muốn và còn có thể sử dụng các phương pháp học tập và nghiên cứu này cho chính việc học tập và làm việc bằng tiếng Việt của bạn.

Và đây là triết lý học và dạy tiếng Anh của tôi:

Bạn đã học tiếng Anh nhiều năm, bạn đã học tiếng Anh ở nhiều trung tâm dạy tiếng Anh khác nhau, NHưng vẫn không thấy tiến bộ gì nhiều và bạn nghĩ rằng mình “dốt” tiếng Anh vì mình không có năng khiếu!?

Vấn đề không phải là do bạn mà là do phương pháp mà bạn được dạy và học tiếng Anh.

– Học sách gì KHÔNG QUAN TRỌNG bằng phương pháp học

– Học thầy nào KHÔNG QUAN TRỌNG bằng phương pháp dạy của thầy

– Phương pháp dạy KHÔNG QUAN TRỌNG bằng phương pháp tự học của chính bạn

Bí quyết học tốt tiếng Anh là Phương pháp đúng và nguyên tắc 10,000 giờ!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: